"Masipag ang mga tao, tahimik ang mamamayan, sila ay masunurin, magaganda ang kalooban
Guinayangan.........."

Mga linya po ito mula sa awiting Guinayangan na araw araw naming kinakanta  sa paaralan bilang pagpupugay sa mahal naming bayan.
Dati rati, hindi ko masyadong binibigyang pansin ang awiting ito. Basta maawit lang, okey na. Ngunit simula noong nakaraang buwan, aba!..excited na ako sa pag-awit nito.

Sabado noon. Setyembre 22. Maaga pa ay ginising na ako ng nanay ko. Pupunta daw kami sa Maynila para dumalo sa isang okasyon na gaganapin alas sais ng gabing yon. Syempre excited ako.
Pagpunta namin doon, ang haba na ng traffic sa expressway. Nate-tensyon na ang aking Ina kase mahuhuli na daw kami. Sa wakas, narating din namin ang Max's Restaurant sa Sucat, Paranaque, ang lugar ng pagdadausan ng okasyon. Pagbaba namin sa van, ang dami kong nakita mga taga Guinayangan.

Maya-maya, nagsalita na ang emcee. "Welcome to September Affair!", sabi nya. Ah 'yon pala ang okasyon. Pero ano ba yon? Mabuti ipinaliwanag nong emcee kung ano ba ang okasyong ito.

Ang September Affair pala ay isang maituturing na tradisyon ng mga taga-Guinayangan. Ito ay taunang ginagawa sa pangunguna ng Manila Group, mga taga Guinayangang naninirahan na sa Manila at mga karatig na lugar nito. Taon taon ay nagre-reunion ang mga Guinayanganin, ngunit hindi lamang para magkumustahan at magsaya. May mas malalim pala silang dahilan sa pagdiriwang nito. Ang makalikom ng pondo sa mga proyekto ng Parokya ni San Luis Gonzaga, ang aming patron.

Ang saya-saya ng okasyon. Maya-maya pa ay may tinawag na ang emcee. Iyon day ang mga officers ng Manila Group. Pinasalamatan nila ang lahat ng dumalo at sumuporta sa okasyon. Inireport nila na noong gabing yon pa lamang ay humigit na sa P200,000.00 ang nalikom nila mula sa mga dumalo. Marami pa daw ang nangakong magbibigay. Manghang-mangha ako! Wala pang limang oras ay ganon na agad kalaki ang pera? Di pala madamot ang mga kababayan ko. Bigla akong nakaramdam ng pagmamalaki.

Umuwi ako noon nang may ngiti sa mga labi at punong-puno  ng mga pangarap. Ipinangako ko sa sarili ko na mag-aaral akong mabuti at paglaki ko, maghahanap ako ng magandang trabaho, at katulad ng mga tao doon sa September Affair, ibabahagi ko rin nang buong puso sa mga kababayan ko ang anomang biyayang tatangpin ko mula sa Diyos.

by: Maybelle Gabane
from: Ang Gayang Archives June-November 2007

Nang ipakilala ang boksingerong makakalaban ni Pacquiao noon, dito ako nagkaroon ng interes sa larangan ng boksing dahil sa pangalang Chololo. Sa aking sobrang katuwaan, ito ang itinawag ko sa pusang lagi naming nakikita. wala raw may-ari kaya pagalagala.

Ilang araw ang lumipas at nakasanayan ng tawaging Chololo ang pusang gala. Subalit madalas binabato dahil sa kanyang anyo.

Sino ba naman ang matutuwa sa halos iilan na lang niyang balahibo? Nakakikilabot ang sabin ng iba.
Bukod sa mabait na pusa si Chololo, may kakaiba siyang kaalaman na hindi nalalaman. Minsa'y may naghagis sa kanya sa ilog at sa pagaakalang itoy lunod na, agad niya itong iniwanan. Nagmamadali namin itong tiningnan ng aking mga kaibigan. Laking gulat namin ng makita itong naglalangoy.

Isang araw. bumuhos ang napakalakas na ulan. Halos bumaha na noon. Ng humupa na ang ulan, nagkagulo sa aming paligid sa paghahanap kay Siamye, ang pusa ng kapitbahay namin. Hangang makarating kami sa may ilog at laking gulat namin sapagkat naroon si Siamye, nakasampa sa maliit na kahoy na inaanod ng tubig samantalang si Chololo na nasa kalapit nito ay nakalutang sa tubig at wala ng buhay. Nagkatinginan kaming magkakaibigan at batid naming iisa ang mga nasa isipan.

Hanggang ngayon hindi pa rin mawala ang kuwentuhan sa nangyari kay Chololo. May naaawa, humahanga, at nanghihinayang, Sana noon pa nila naisip yon, nang nabubuhay pa siya. Siyam daw ang buhay ng pusa sabi nila. Naisip ko na lang siguro iyon na ang pang-siyan niyang buhay. Ang nauunang walo ay ng dumanas siya ng kalupitan sa mga tao na walang pagmamahal sa katulad niya.

Sana wala ng matulad sa kanya na kung kailan wala na saka nakikita ang kahalagahan.


by: Christopher Ang
from: Ang Gayang Archives June-November 2007

Whooshhhh! Umihip na naman ang malakas na hangin, nakapaninindig balahibo ang lamig na dumadampi sa aking katawan. Maya maya pa. narinig ko na ang tikatik na patak ng ulan hanggang sa ito'y lumakas....papalakas ng papalakas......Sa wari ko'y matatagalan pa bago tumila ang ulan. Kasabay nang pabugso-bugsong paghangin ang paglakas ng tibok ng aking puso, nakikipagsabayan sa kulog na dumadagundong sa kapaligiran.

Napansin ko ang aking kaibigan na tulalang nakasilip sa siwang ng aming bahay na para bang binibilang ang patak ng ulan kung kaya ayaw nitong hiwalayan ng tingin. Isang humahaginit na liwanag ng kidlat ang pumukaw sa aming pananahimik kasabay ang malakas na sigaw. Nagtatakbo kaming pumunta sa aming silid. Kasabay nito, bigla kaming nagkatitigan at nagkatawanan.
Bagaman pareho kaming takot sa malakas na hangin na sinasabayan ng kulog at kidlat, may halong saya rin ang dulot ng ganitong panahon sa amin, dahil ito ang nagpapaalala ng simula ng aming mabuting pagkakaibigan at ng aking pagbabago. Sino nga ba ang makapagsasabi na sa tingin ko ay walang pakialam at akala mo kung sinong matalino ay magiging kaibigan ko?
Ang buhay nga naman.....Likas pala talaga ang kanyang kabutihang loob. Kung hindi niya aki tinulungan hindi ko malalaman at matututunan ang magkaroon ng direksyon ang buhay. Binago niya ang aking paniniwala na hindi pala nasusulat sa hitsura o panlabas na anyo ang kakayahan ng bawat isa. Kainlangang magsikap upang maging maayos ang buhay.
Salamat na lang at nandiyan ang aking kaibigang si Langgam na handang tumulong sa nangangailangan. Ako, na isang dating palalo at tamad na tipaklong ay nagkaroon ng panibagong buhay.



by: Milagros Arida
from: Ang Gayang Archives June-November 2007

Marami na akong naririnig tungkol sa kanya. Bata pa ako bukambibig na siya ng mga tao sa amin. Halos sa kanya kumukuha ng ikabubuhay ang mga naninirahan sa amin.

Pero bakit ganon? Ayaw kaming palapitin sa kanya lalo na kung ako'y nag-iisa. Baka raw may masamang mangyari sa aming mga bata. Nagtataka nga ako sa kanila. Sila nga hindi pa lumulubog ang araw nanduon na, tapos umuuwi sila bago magbukang liwayway na bakas sa mukha ang kaligayahan. Kaya ako, tinanaw ko na lang siya mula sa aming bahay. Sa ganong paraan nasisiyahan na rin ako dahil sa napakagandang tanawin na aking nakikita lalo na sa paglubog ng araw.

Subalit isang araw, umuwing malungkot ang lahat, wala raw silang biyayang nakuha mula sa kanya. Narinig ko pa kay Ama na kapag ganoon daw nang ganoon ang mangyari baka hindi ako makapagaral. Aba! Hindi ako makapapayag, sa loob-loob ko. Sa susunod na pasukan ay unang pagtungon ko sa paaralan, tapos hindi iyon matutuloy.


Madaling lumipas ang panahon, nagising ako sa nagkakaingay na mga tao sa labas ng aming bahay. Talagang nakakapanibago ang paligid pero masaya akong bumangon at tinanaw ang mga taong nagkakagulo. Bawat isa'y may kanya-kanyang dala sa pagsalubong sa mga taong nakasakay sa bangka.

Ah, talagang napakagandang pagmasdan ng dagat. Ang dagat na minsan ay nagtampo dahil sa pag-abuso ng mga tao. Ang dagat na naging dahilan kung bakit karamihan sa amin ay nabuhay ng maayos  at nakatapos ng pag-aaral katulad ko. Mabuti na lang at namulat ang mga tao. Sa kabila ng makabagong teknolohiya  na umuusbong sa panahon ngayon ay patuloy pa rin ang mga tao sa pangangalaga sa mga yamang-dagat.

Sana sa lahat ng dako ay magkaroon ng kaisipang katulad ng tagarito sa amin, sa kabila ng pag-unlad, may kaakibat na pagpapahalaga pa rin sa kalikasan.

by: Oliver Vergara
from: Ang Gayang Archives June-November 2004

Marso, dalawang taon na ang nakalipas. Lunes ng umaga. Maaga akong pumasok. Masaya akong nakasakay sa di naman kalumaang jeep na halos dalawang taon rin naming service.

Pagbukas ko sa silid, agad kong tinungo ang aking mesa upang ayusin ang aking mga gamit.
Di pa ako natatapos sa aking ginagawa ay may biglang bumagsak sa may paanan ko. Dahil sa gulat at takot na rin, mabilis kong pinalabas ang mga bata at nilisan ang silid. Sa di kalayuan, nandun ang ilang mga magulang.

Aking tinawag at hiningan ng tulong. Bagama't hirap, sapagkat makamandag at lumalaban, kanila rin itong napatay. Kahit may takot pa rin, ako'y lumapit at ito'y aking pinagmasdan. Naisip ko, paano kung di ito napatay? Ang pag-iisip kong yon ay mabilis na napalitan ng pagtataka. Tinitigan ko ito ng husto. Hindi ito ang una kong nakita na bumagsak sa may paanan ko. Pagkasabi ko na hindi ito, mabilis kaming bumalik sa silid. Mistulang nilooban ito ng ilang magnanakaw sa gulo ng loob. Amoy sariwa ngunit malansang dugo ang umaalingasaw dito. Mula sa magulong salansan ng mga aklat, bumulaga sa amin ang wala ng buhay na sawa. Pinatay ito ng kobra na kalaban nya. Ito ang unang nakita ko.

 Nakakatakot kaya hinding hindi ko malilimutan ang karanasang iyon sa dati kong eskwelahan.
 Pagkasabi nito. kaagad na tinungo ni Sir ang unahan ng aming silid upang magsimula ng magturo. Aliw na aliw kami sa kanya. Napakahusay niyang magturo at napakabait pa. Hangang hanga din ako sa galing niya sa paguhit.



by; Jordan Villanueva
from: Ang Gayang Archives June-November 2004

Sino ang nagsabing pawang masasama at pangit ang iniiwang masasama at pangit ang iniiwang bakas ng digmaan? Pangit nga kayang lahat?

Panahon ng hapon, 'di nakaligtas ang lupain ng Danlagan sa pagbagsak ng sunod-sunod na bomba ng kamatayan. Halos mawasak ang lugar na ito at kung pakasusuriin ay wala ng natirang buhay na naninirahan. Pinapangit ng mga bombang iyon ang pook na nabanggit.

Subalit, teka, bakit parang may kakaibang tanawing iniwan ang kasaysayan. Tama! Nagiwan ng kakaibang pilat ang digmaan. Ang markang iyon ay nagkaroon ng natatanging tanawing dinarayo ngayon ng mga tagarito at mga karatig pang mga barangay at bayan.

Unti-unti, dinaluyan ng napakasaganang tubig ang mga batong parang nililok padaus-os mula sa gawing itaas pababa. Naging mala-paraisong talon ang malalaking tipak ng batong binagsakan ng kalupitan ng mga mapanakop na mga dayuhan. Sa ngayon, di maliligtaan. ang pagdalaw sa lugar na ito ng mga kabataang mahilig maglunoy sa malamig na tubig. Kailan may di naulila sa malulutong na halakhak ang munting paraisong ito ng Danlagan. Bahagi na ito ng buhay ng bawat maninirahan dito.

Mabuti na lamang naging maganda ang markang  iniwan ng kasaysayan sa lupain ng Danlagan. Ito ang tanyag ngayong Busay . Ang Busay ng kasaysayan.

by: Jovel Pearl Manansala
from: Ang Gayang Archives June-October 2002

Nakakita ka na ba ng puno ng akasya? Di ba't malalabay ang kanyang mga sanga, malalago ang mga dahon at malalaki ang mga ugat? Napapansin mo rin ba ang mga pagtiklop ng dahon nito tuwing dapit hapon?

Marahil isa ang puno ng acacia na mapahahalintulad ng aking sarili. Bagaman at di perpektong aakma upang ikumpara ko sa isang matatag na puno ng acacia ang aking payat na katawan, masasabi kong kahintulad ako nito sa maraming bagay.

Ang malaking mga ugat ng acacia na mahigpit ang kapit sa lupa ang tumulong sa kanya upang di mabuwal sa gitna ng unos. Katulad ko, may dumarating  na mabigat na problema ngunit ito ang ginagamit upang lalo pang maging matatag.

Ang malalabay nitong mga dahon na nadudulot ng magandang lilim ay nag-aanyaya upang magbigay ng ginhawa at pahinga sa sinumang napapagal at nabibigatan. Parang ako. bagaman di ko kayang magbigay ng lilim, laan naman ang aking sarili upang mag-abot ng tulong at serbisyo...magbigay ng tuwa at saya. Isang mabuting kaibigan at masayang kasama.

Sa pagtiklop ng mga dahon nito sa dapit hapon, hudyat na ng pamamahinga matapos ang maghapong pakikipaglaban sa matinding init ng araw at malakas na buhos ng ulan. Matapos ang aking maghapong pakikipaglaban sa buhay, paghahanap ng sulosyon sa mga problema at pagtatagumpay sa mga pagsubok ay oras ko naman upang ipahanga at bigyan ng ginhawa ang aking sarili at muling ihanda sa panibagong hamon ng bukas.

by: Christine Aubrey Galicia
from: Ang Gayang Archives June-November 2007