The Guinayangan Republic

Sa matandang panahon ang malayong baryo ng Dungawan ay dating bahagi ng kalakhang barangay ng Himbubulo. Upang marating ang lugar, kailangang baybayin ang mataas na bundok na may madawag na kagubatan. Mga Aeta ang mga unang nanirahan dito. Sila ay nabubuhay lamang sa pangangaso at paghahanap ng bungang kahoy at prutas. Sa paghahanap nila ng mga baboy ramo at usa, umaakyat sila sa mataas na puno at nagmamasid sa paligid-ligid na parang nanunungaw. Pinanununghan nila ang dagat sa ibaba kaya tinawag nila ang lugar bilang Dunga-awan ang malawak na kagubatang ito.
 

Naging isang barangay ang malaking Dungawan (bago pa humiwalay ang Dungawan Pantay at Dungawan  Paalyunan) sa panahon ng Presidente Municipal Antonio Marquez.

Mga taga Batangas ang ang naghawan ng madawag na kagubatan.Ang Dungawan Pantay  ay naging isang barangay noong ika-17 ng Marso, taong 1971, Si Alejandro Amador ang Tenyente del Barrio ng ito ay magsarili. Malawak ang kapatagan o pantay lupa sa ibabaw ng kabundukang ito kaya tinawag na Dungawan Pantay.

Ang lugar ng Danlagan (na ngayon ay nahahati sa limang Barangay, ang Reserba, Central, Cabuyao, Batis at Bukal Maligaya) ay isang malawak at maburol na lupain na matatagpuan sa hilaga ng bayan ng Guinayangan.
Ayon sa kasaysayan ng Guinayangan, ang Danlagan ay sakop ng Nuevo Guinayangan na itinatag sa Apad ng sa panahon na ang orihinal na Guinayangan ay sinasalakay ng mga Moro. Ang mga unang tao dito na nagbukas at naghawan ng kagubatan ay ang mga magkakapatid na Remegio, Fernando, Severino, Domingo, Anselmo, Margarita, Rufina at Policarpia Cerilla. Nilinis ng magkakapatid ang masukal at madawag na gubat sa tulong ng mga Aeta.
 Ayon sa matatanda, naglalakad sa masukal na gubat si Fernando ng makasalubong niya ang isang Aeta. Tinanong niya kung saan ito patungo. “ Diyan sa Dalagan!”…ang sagot sa kaniya ng Aeta. Ang salitang “dalagan” ay isang uri ng isdang tabang na malamang ay kilala sa pangalang dalag ng mga katagalugan.

Ganoon din ang nangyari kay Vicente Molines noon ay nanliligaw sa dalagang si Margarita Cerilla. Sumama siya sa mga Aeta at napatunayan niya na maraming isdang dalag ang sapa at mga ilog nito. Simula noon, tinawag nilang “Dalagan” ang pook na sa katagalan ng pagsasalinsalin ay naging Danlagan.

Malawak na lupain ng Danlagan ang nalinis ng bawat isa. Naghati hati sila at ang natirang kagubatan ang naging Danlagan Reserva ayon sa proklamasyon ng Pangulo ng Bansa. Nang mabuksan ang daang bakal. nagkaroon ng deposito ng tubig at himpilan ng tren sa reserva. Kailangan ng tren ang tubig na noo'y "steam engine" pa ang gamit. Itinalaga sina Pedro Manalo, Fidel Cadag. Crispin Verdara at Leocadio Austria upang mangalaga sa deposito ng tubig.

Maraming nanirahan sa tabi ng himpilan ng tren at daang bakal. Sa gayo'y tinawag na Danlagan Reserva ang bagong baryo.